Polska od przeszło stu lat prowadzi działalności naukową i eksploracyjną w rejonach polarnych. Badania rejonów Arktyki rozpoczęły się jeszcze w XIX w. Prowadzone były przez naukowców deportowanych na Syberię. W tym okresie największy wkład wniosły pionierskie badania biologiczne i geologiczne prowadzone przez Aleksandra Czekanowskiego i Jana Czerskiego. Na drugim biegunie początek Polskiej działalności naukowej należy wiązać z pierwszym zimowaniem u wybrzeży Antarktydy uczestników wyprawy na statku Belgica w latach 1898-1899. W tej wyprawie brało udział dwóch Polaków – Henryk Arctowski i Antoni Bolesław Dobrowolski.
W okresie międzywojennym badania rejonów polarnych zainspirowane zostały podczas II Międzynarodowego Roku Polarnym (1932-1933). Odbyły się cztery wyprawy w rejon archipelagu Svalbard. Pierwsza, zakończyła się zimowaniem grupy polarników na czele z Czesławem Centkiewiczem na Wyspie Niedźwiedzi. Kolejne odbyły się kolejno w latach: 1934 (7 osób między innymi S. Bernadzikiewicz – wykonanie szczegółowej mapy topograficznej rejonu Lądu Torell’a, badania geologiczne), 1936 (3 osoby między innymi S. Siedlecki – wyprawa alpinistyczna) i 1938 (4 osoby miedzy innymi S. Bernadzikiewicz, M. Klimaszewski – badania geomorfologiczne i geologiczne w rejonie Lądu Oscara II). W rejonie Arktyki w tym okresie miała miejsce jeszcze polska ekspedycja do zachodniej Grenlandii w 1937 roku (7 osób między innymi A. Kosiba).
Okres po II wojnie światowej przyniósł długa przerwę w polskich badaniach polarnych. Dopiero po zainicjowaniu III Międzynarodowego Roku Geofizycznego (1957-1958) wznowiono badania na tych terenach. W 1957 roku z inicjatywy Polskiej Akademii Nauk zaczęto budowę Polskiej Stacji Polarnej w Hornsundzie. Zadanie to powierzono doświadczonemu polarnikowi Stanisławowi Siedleckiemu. Przez sześć sezonów (1956-60, 1962) prowadzono liczne badania w okolicy bazy. Prowadzono także wspólne badania z Norweskim Instytutem Polarnym mające na celu poznanie centralnej części Spitsbergenu i Wyspy Niedźwiedziej.
Po prawie 10-letniej przerwie polscy badacze wrócili do Hornsundu. W latach 1970-1975 (pod kierownictwem S. Baranowskiego, G. Biernata, K. Birkenmajera) przy współudziale Polskiej Akademii Nauk i Uniwersytetu Wrocławskiego przeprowadzono badania z zakresu klimatologii, glacjologii i sejsmiki lodowców, geomorfologii i studiów peryglacjalnych, geologii i paleontologii, zoologii i botaniki. Od roku 1978 po modernizacji stacji prowadzone są na niej badania całoroczne pod kierownictwem Instytutu Geofizyki PAN. W trakcie IV Międzynarodowego Roku Polarnego (2007-2009), na 50-lecie swojego istnienia stacja ta została nazwana imieniem swojego budowniczego.
Dodatkowo na terenie Spitsbergenu przez polskich naukowców prowadzone są badania w innych miejscach. Do najważniejszych zaliczyć można: stacja Uniwersytetu Wrocławskiego, nazwana imieniem Stanisława Baranowskiego, przy Lodowcu Werenskiolld, stacja Uniwersytetu Toruńskiego na Lądzie Oscara II, baza Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Bellsundzie, baza Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Billefjorden oraz chata paleontologów przy półwyspie Treskellen.
Poza stałymi stacjami organizowane są przez różne uczelnie stacje letnie. Należy wymienić tutaj takie prace jak: wykonanie map geomorfologicznych wybranych rejonów Spitsbergenu (Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet w Poznaniu, UMCS w Lublinie), badania z zakresu oceanografii i biologii oceanów (Instytut Oceanologii PAN, Uniwersytet w Gdańsku, Akademia Morska w Gdyni), badania glacjologiczne (Uniwersytet Śląski).
Poza badaniami na Spitsbergenie polscy naukowcy biorą udział w pracach na Islandii, Grenlandii, Alasce, w Arktycznej Kanadzie, Syberii oraz po drugiej stronie globu na Antarktydzie. Należy wspomnieć także o zlokalizowanych tam stacjach imieniem H. Arctowskiego (Południowe Szetlandy) i prawie całkowicie zapomnianej im A.B. Dobrowolskiego (Wschodnia Antarktyda).
Badania naukowe prowadzone przez polskie ośrodki naukowe wychowały pokolenie polskich polarników, prowadzących zarówno badania jak i zajmując się eksploracją. Zarażają oni swoją pasją wielu entuzjastów przygód, gór, żeglarstwa oraz dzikiej nieskażonej cywilizacją przyrody.
